kötü niyet tazminatı

Kötü Niyet Tazminatı Davası

Kötü niyet Tazminatı Davası konulu bu yazımızda sırasıyla kötü niyet tazminatının tanımı, kanuni dayanağı, hak kazanma şartları, kötü niyet tazminatı hesaplama, faiz türü ve faiz başlangıcı, zamanaşımı süresi, hak düşürücü süresi, tarafları, yetkili mahkeme ve görevli mahkeme, dava masrafları, avukat ücretleri, dava süresi incelenecektir.

İlgili Alan: İş Hukuku Avukatı

Kötü Niyet Tazminatı Nedir?

Kötü niyet Tazminatı, İş güvencesinden yararlanamayan belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin, iş sözleşmesinin işveren tarafından kötü niyetli olarak feshedilmesini sonucu ödenen tazminattır. Kötüniyet tazminatı ihbar tazminatına bağımlı bir tazminat değildir. İhbar tazminatının ödenmiş olması kötü niyet tazminatının ödenmeyeceği anlamına gelmemektedir.

İş Kanunu’nda Kötü Niyet Tazminatı

İş Kanunu’nun belirsiz süreli iş sözleşmesinin ihbar süreli feshinin düzenlendiği madde 17/6’da:

“18’inci maddenin birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21’inci maddelerinin uygulama alanı dışında kalan işçilerin (iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçiler) iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.” denmiştir.

İş Kanunu’nun 18.maddesi ile de iş güvencesi hükümleri düzenlenmiştir. Bu maddeye göre bir işçinin iş güvencesinden faydalanması için otuz veya daha fazla işçi çalıştıran yerlerde en az 6 aylık kıdeme sahip olması ve belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışıyor olması gerekmektedir. İşçi bu kanun maddesinde belirtilen şartları sağlamıyorsa işe iade davası açma hakkı olmayacaktır. Bu durumda ödenmeyen hakları için dava açabilir. Ödenmediyse kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin parasının son ücretinden ödenmesini talep edebilir. Ayrıca işverenin feshinin kötü niyetli olmasına dayanarak kötü niyet tazminatı talep edilmesi mümkündür.

Borçlar Kanunu’nda Kötü Niyet Tazminatı

İş kanunu kapsamında olmayan işçilerden Borçlar Kanunu’na tabi olanların hakları da Borçlar Kanunu hükümleri ile düzenlenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 434’üncü maddesinde de bu konuda şöyle düzenleme yapılmıştır:

“Hizmet sözleşmesinin fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işveren, işçiye fesih bildirim süresine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür.”

Kötü Niyet Tazminatı Hangi Hallerde Talep Edilebilir?

  • Sürekli O İşte Çalışıyor Olmak: Kötü niyet tazminatı talep edebilmek için sürekli bir işte çalışılması gerekir. En az 30 iş gününden uzun süreceği belli, olan bir iş yapıyor olmalısınız.
  • İş Güvencesi Kapsamında Olmamak: 30’dan az işçi çalıştıran bir işyerinde veya 6 aydan kısa süredir çalışıyor olmalısınız.

(30’dan fazla çalışanı olan bir işyerinde 6 aydan uzun zamandır çalışıyorsanız iş güvencesi kapsamında olacağınız için işe iade davası açabilirsiniz.)

  • İş Akdi Feshinde Kötü Niyetin Varlığı: Kötü niyet örneklerinden biri ile feshedilmiş olması gerekir.
  • Belirsiz Süreli Sözleşme: Belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışıyor olmalısınız, yani sözleşmenin bitiş tarihinin belirtilmiş olmamalıdır.

İş Kanunu için işçinin sözleşmesini feshetmek için geçerli bir neden olarak kabul edilmeyen, kötü niyetli fesih durumları maddeler halinde ifade edilmiştir.

Kötü Niyet Tazminatı davaları genelde;

  • İşçinin sendikaya üye olması, sendikal faaliyetlerde bulunması,
  • İşvereni şikâyet etmesi, işverene dava açması, işveren aleyhine şahitlik yapması,
  • İşverenin çok sayıda işçiyi işten çıkardıktan sonra yerine yenilerini alması,
  • İşçinin temel hak ve hürriyetlerini engellemesi,
  • İşçinin yasal haklarını talep etmesi,
  • İşverenin işçiye ırk, renk, cinsiyet bakımından ayrımı yapması,
  • İşverenin evli veye bekar olmasına göre işçiye ayrım yapması,
  • İşçinin gebelik ve doğum hallerinden dolayı ayrım yapması,
  • Din, siyasi görüş gibi nedenlerle işveren tarafından iş akdi feshedilen işçiler tarafından açılır.

Kötü niyetin var olup olmadığı her olay için ayrı değerlendirilir. İş güvencesi kapsamı dışında kalan, haklarının kötüye kullanıldığını iddia eden taraf iddiasını ispat etmek zorundadır.

Kötü Niyet Tazminatı Tutarı

İş Kanunu’nda tazminat tutarı açık olarak belirtilmiştir. Kötü niyetli olarak iş sözleşmesini sona erdiren işveren işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında kötü niyet tazminatı öder. Bahsedilen bildirim süresi işçinin kıdeminden kaynaklı ihbar süresidir.

Kötü niyet tazminatı, İş Kanunu hükümleri çerçevesinde ücret olarak kabul edilmemekte, tazminat niteliği taşımaktadır. Tazminat olması nedeniyle de gecikme durumunda yasal faiz işletilecektir. Ayrıca 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

Kötü Niyet Tazminatı Tutarı:

İşyerindeki kıdemi 6 aya kadar olanlar için 2 hafta x3= 6 hafta

İşyerindeki kıdemi 6 aydan 1,5 yıla kadar olanlar için 4 hafta x3= 12 hafta

İşyerindeki kıdemi 1,5 yıldan 3 yıla kadar olanlar için 6 hafta x3= 18 hafta

İşyerindeki kıdemi 3 yıldan fazla olanlar için 8 hafta x3= 24 hafta

Kötü Niyet Tazminatı Ve İhbar Tazminatı İlişkisi

İş sözleşmesinin kötü niyetli feshi durumunda bildirim şartına uyulmuşsa, işçi yalnızca kötü niyetli feshin tanzimi için işverene dava açabilir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması halinde ayrıca ihbar tazminatı ödenmesi gerekecektir.

Kötü Niyet Tazminatının ihbar süreleri üzerinden hesaplanması; ihbar tazminatı ile birbirinin ikamesi olduğunu anlamına gelmez. Kötü niyet tazminatı ihbar tazminatından tamamen bağımsız bir tazminattır. İş akdi feshedilirken ihbar tazminatı ödenmiş olması kötü niyet tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz.

Benzer Makaleler:

Kötü Niyet Tazminatı Nedir?

İhbar Tazminatı Alacağı Davası

Kıdem Tazminatı

Maske Takmayan İşçi Tazminatsız Olarak İşten Çıkarılabilir Mi?

[Toplam:1    Ortalama:5/5]