Tasarım Tescili Sahibinin Tescilden Doğan Hakları Nelerdir?

Fikri mülkiyet hakları sahiplerine asli yetkiler veren mutlak nitelikte haklardır. Fikri mülkiyet hakları ile, tescil edilmiş hakkın sahibi tescil konusu ile ilgili olarak üçüncü kişilerin ticari amaçlı kullanımlarını engelleyebilmektedir.

Tasarım Nedir?

Sınai Mülkiyet Kanunu 55. Maddesinde
‘’Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.’’
Şeklinde ifade edilmektedir. Kanundaki tanıma uygun olan şeyler tasarım kabul edilecektir ve bu kapsamda tasarım sahipleri tarafından belirli şartlar dahilinde tescil başvurusu yapılabilme imkanı doğacaktır. Tesciller eski adıyla Türk Patent Enstitüsü yeni adıyla Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuru yapılarak gerçekleştirilmektedir.

Tasarım Tescilinden Doğan Hakların Kapsamı Nelerdir?

554 sayılı KHK’ nin 17. Maddesinde belirtildiği üzere “Tasarımın kullanılması hak ve yetkileri münhasıran tasarım hakkı sahibinindir. Üçüncü kişiler, tasarım hakkı sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarlanan veya tasarımın uygulandığı bir ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, sözleşme yapmak için icapta bulunamaz,ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz.”

Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller Nelerdir?

554 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 48. maddesine göre aşağıda yazılı fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır.

  1. Tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynını veya belirgin şekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak, sözlşeme akti için icapta bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçlarla elde depolamak, elde bulundurmak tasarım hakkına tecavüz sayılmaktadır
  2. Tasarım belgesi sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere izinsiz devir etmek
  3. Tasarım hakkına tecavüz sayılan filleri yapanlara yardım etmek, bu fiillere iştirak etmek.
  4. Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticaret alanına çıkarılan eşyanın nereden veya nasıl alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçırmak.
İlginizi çekebilir:  Markalaşma Süreci Nasıl İşler?

Tasarım Hakkı Sahibi Tarafından İleri Sürülebilecek Talepler Nelerdir?

Tasarım hakkı sahibi, 554 sayılı KHK uyarınca ihtiyatî tedbir kararı verilmesini, delillerin tespitini, tasarımının taklidi ürünlere gümrüklerde el konulmasını veya tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının ilgililere tebliğ ve kamuya ilân yoluyla duyurulmasını talep etme haklarına sahiptir.

  1. İhtiyadi tedbir
  2. Delil tespiti
  3. Gümrüklerde el koyma
  4. İlgililere tebliğ ve kamuya ilan

Tasarım Hakkı Sahibi Tarafından Açılabilecek Davalar Nelerdir?

Tasarım hakkı sahibi , tasarım hakkına tecavüz edenler hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına şikayette bulunarak , taklit ürünlere güvenlik güçlerince el konulmasını sağlayabilir. Bu durumda taklitçiler hakkında Cumhuriyet Savcılıklarınca kamu davası açılır.
• Fiilin tasarım hakkına tecavüz olup olmadığının tespitini,
• Tasarım Hakkına tecavüz sayılan fiillerin durdurulmasını,
• Tecavüzün giderilmesini , maddi ve manevi zararın tazminini,
• Tasarım hakkına tecavüz dolayısıyla üretilmesi veya kullanılması cezayı gerektiren ürün ile bu ürünleri üretmeye yarayan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara el konulmasını, el konulan ürünler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınmasını veya el konulan ürünlerin şekillerinin değiştirilmesini veya imhasını talep edebilir.
• Tasarım sahibi , tasarım hakkına tecavüz edenden sadece fiili zararının değerini değil, ayrıca tasarım hakkına tecavüz dolayısıyla yoksun kalınan kazancın da ödenmesini talep edebilir.

Tecavüzün Tespiti Davası Nedir?

Tescilli tasarım hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin KHK uyarınca açabileceği ilk dava, fiilin tecavüz olup olmadığının tespitidir.

Tecavüzün Durdurulması veya Önlenmesi Davası Nedir?

KHK uyarınca tasarım hakkı sahibinin tecavüzün durdurulması ve önlenmesi davası açma hakkı da bulunmaktadır. Dava için tasarım hakkına fiilen tecavüz edilmesi şart olmayıp muhtemel tecavüz tehlikesinin varlığı halinde de dava ikame edilebilir. Ancak önemle vurgulanmalıdır ki, durdurma ve önleme davası açılabilmesi için tehlike veya ihtimal somutlaşmış olmalıdır.

İlginizi çekebilir:  Marka Tescilinin Önemi ve Tescilin Sağladığı Korumalar

Tecavüzün Giderilmesi Davası Nedir?

Bu dava ile tecavüz sonucu ortaya çıkan hukuka aykırılığın sonuçlarının ortadan kaldırılması amaçlanır. Davanın ikame edilebilmesi için tecavüzün bazı sonuçlar doğurmuş olması gerekir. Tecavüzün giderilmesi davasının durdurma ve önleme davasından farkı da budur. Tecavüzün giderilmesi davasında amaç doğmuş bulunan sonuçların bertaraf edilmesi iken, önleme davasında amaç tecavüzün durdurulması veya başlamamış ise başlamasının engellenmesidir.

Tazminat Davası Nedir?

KHK’nin 50’nci maddesinde tazminat başlığı altında maddi tazminat davası düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemede tasarım hakkına tecavüz dolayısıyla oluşan hukuka aykırılığın neden olduğu zararın giderilmesini amaçlamaktadır. KHK’de tasarım hakkı sahibinin uğradığı zararın sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca yoksun kalınan kazancı da kapsadığı kabul edilmiştir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]