hukuki ehliyetsizlik

Hukuki Ehliyetsizlik Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Davası

Hukuki işlemlerin yapılabilmesi için kişinin fiili ehliyetine ve aynı zamanda temyiz kudretine sahip olması aranır. Ayırt etme gücü olmadan ve fiili ehliyete sahip olmadan yapılan hukuki işlemler geçersiz ve sakat hale gelir. Öncelikle hukuki ehliyetin bulunmaması durumundan bahsedelim.

HUKUKİ EHLİYETİN OLMAMASI NE DEMEKTİR?

Bir kişinin fiili ehliyetinin olmaması ve aynı zamanda temyiz kudretinin de olmaması halinde o kişinin hukuki ehliyete sahip olmadığını söyleyebiliriz. Hukuki ehliyet; kişilerce yapılan işlemlerin sonuçlarını bilmek, anlamak ve sonuçlarına katlanabilmeyi ifade eder. Eğer bir kişi işlemlerin sonuçlarını değerlendirmede yetersiz bir durumdaysa o kişinin hukuki ehliyeti yok demektir.

Türk Medeni Kanunu’nda fiil ehliyeti düzenlenmiştir. TMK’nın 9. maddesine göre kişi “kendi fiili ile hak edinebilir ve borç altına girebilir” denmiştir. Buna göre fiil ehliyeti olmayan kimseler tarafından tapu da işlem yapılamaz.

Tapuda da satış ve devir işlemleri sırasında kişinin hukuki ehliyetinin olması şarttır. Eğer işlem sırasında kişi örneğin sarhoş ise veya 18 yaşından küçük ise bu gibi durumlarda yapılmış olan işlem, kişinin temyiz kudretine ve fiil ehliyetine sahip olmadan yapmış olduğu için geçersiz hale gelir. İşlemlerin ehliyetsizliğinde devir işlemleri sakatlanır ve tapu kaydı hukuka aykırı bir şekilde yapılmış olur. Böyle bir durumda da hukuki ehliyetsizlik sebebiyle satış ve devir işlemleri tapu iptal ve tescil davasına konu olur.

HUKUKİ EHLİYETSİZLİK SEBEBİYLE TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASI NASIL AÇILIR?

Yukarıda belirttiğimiz gibi tapuda satış ve devir işlemlerini hukuki ehliyeti bulunmadan yapan bir kişinin yapmış olduğu bu satış ve devir işlemleri geçersizdir. Dolayısıyla bu işlemlere karşı satış işlemlerinin iptal edilmesi ve taşınmazın eski malikine tescil edilmesi istenir.

Davaya konu olan taşınmazın eski maliki bu davayı açmaya yetkisi vardır. Taşınmazın eski maliki tarafından bu dava Tapu Sicilinde güncel olarak taşınmaz üzerinde mülkiyet hakkı bulunan kişi veya kişilere karşı açılır.  Eğer dava açılana kadar taşınmazın güncel maliki ölmüş ise o halde dava açma hakkı yok olmaz ve malikin mirasçılarına karşı tapu iptal ve tescil davası açılabilir.

İlginizi çekebilir:  Paylı Mülkiyet

Ayrıca belirtmek gerekir ki bu davanın konusu olan taşınmaz üzerinde ayni hak sahibi olanlar var ise bu kişilerin haklarının kalkması isteniyor ise o halde bu kişilere karşı da ayrıca bir dava açılması gerekir. Ayni hak olarak ipotek hakkını, sükna hakkını ve önalım hakkını örnek olarak verebiliriz. Bu kişilerin taşınmaz üzerindeki ayni haklarının kaldırılması talep edilecek ise ayrı dava açarak talep edilmesi doğru olacaktır.

Taşınmazın tapu kaydında görünen eski maliki tarafından bu dava taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerekir. 

HUKUKİ EHLİYETSİZLİK SEBEBİYLE AÇILACAK TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASININ YARGILAMASI NASIL OLUR?

Hukuki ehliyetsizlik sebebiyle açılacak olan tapu iptal ve tescil davasındaki en önemli husus tapu işlemlerini yapan kişinin hukuki ehliyetinin gerçekten olup olmadığının tespit edilmesidir.

Ehliyetsizliğinin ispatı sırasında her türlü delil ispat aracı olarak kullanılabilir. En önemli ispat aracı olarak da karşımıza doktor raporu çıkmaktadır. Kişinin ehliyetinin olup olmaması tıbbi açıdan da incelenmesi gerektiğinden bu durumun hakimi aşması sebebiyle ilgili kurumlarca bilimsel bir tıbbı raporun alınmasına karar verilebilir. Bu raporla birlikte kişinin her türlü yaş durumu, akıl sağlığı, idrak yetenekleri gibi sağlık durumları incelenir ve uzman bir doktor raporu hazırlanır.

Bunu yanı sıra tanıklar, taraflarca getirilen deliller de incelenir. Bu delillerin soyut olmayıp somut nitelikte olması aranır. Aynı zamanda mahkeme gerekli gördüğü durumlarda bilirkişi raporu düzenlenmesini, keşif yapılmasını isteyebilir. Ayrıca davayı açan eski malikin yargılama sırasında tapu kütüğünde eski malik olup olmadığını da re’sen araştırır.

HUKUKİ EHLİYETSİZLİK SEBEBİYLE AÇILACAK OLAN TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASININ ZAMANAŞIMI SÜRESİ VAR MIDIR?

Tapu iptal ve tescil davalarının diğer sebeplerinde olduğu gibi bu hukuki ehliyetsiz sebebiyle de  açılacak tapu iptal ve tescil davasında düzenlenen herhangi bir zamanaşımı süresi bulunmamaktadır.

İlginizi çekebilir:  Yabancılar Türkiye'de Gayrimenkul Edinerek Türk Vatandaşlığı'na Hak Kazanabilir Mi?
[Toplam:0    Ortalama:0/5]