Erkek Eşin Ölüm Aylığına Hak Kazanması Mümkün Müdür?

Ölüm aylığı bağlanabilmesi için 5510 Sayılı Kanunun yürürlük tarihi oldukça önem arz etmektedir. Mevzuatımızda ölen sigortalıdan dolayı hak sahipliği gereğince ölüm aylığı bağlanması, ölüm tarihinin 5510 Sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce ya da sonra gerçekleşmesine göre değişkenlik göstermektedir.
5510 Sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için;

  1. En az 1800 gün uzun vadeli sigorta kolları primi (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi) bildirilmiş veya,
  2. 4/1-(a) sigortalıları için, her türlü borçlanma sürelerihariçen az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla ölüm aylığı bağlanır.

Ölüm Aylığı Kimlere Bağlanır?

Ölüm aylığı, ölen sigortalının eşine, çocuklarına, anne ve babasına bağlanmaktadır.

Ölüm Aylığı Hangi Durumlarda Kesilir?

Ölen sigortalının;

  1. Eşi yeniden evlendiği takdirde,
  2. Ölen sigortalının çocuklarının Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri hariç Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlamaları,
  3. Kendi sigortalılıkları nedeniyle taraflarına gelir veya aylık bağlanması,
  4. Evli olmayan kız çocuğu evlendiği takdirde,
  5. Herhangi bir eğitim kurumunda öğrenim görmeyen erkek çocuğu 18 yaşını doldurduğu, ortaöğrenim gören erkek çocuğu 20 yaşını doldurduğu, yükseköğrenim gören erkek çocuğu 25 yaşını doldurduğu takdirde,
  6. Anne ve/veya babasına, diğer çocuklarından hak kazandıkları gelir/aylıklar dışında, gelir/aylık bağlandığı takdirde,
  7. Anne ve/veya babası asgari ücretin net tutarından fazla gelir elde ettiği takdirde,
    bağlanmış bulunan ölüm aylıkları kesilir.

Ölüm Aylığında Ödeme Oranları Nelerdir?

Ölüm aylığının hesaplanması için kanunla belirlenen aylık oranlar da önemlidir. Yasaya göre ölüm aylığı oranları aşağıdaki gididir;
– Dul eşine % 50’si; aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşine (çalışmayan) % 75
– Yalnızca eş var ancak eş Emekli Sandığı’ndan kendi aylığını alıyor olması veya devlet memuru olarak çalışıyor olması durumunda ise % 50,
– Bir eş 1 yetim olması halinde; eş % 60, yetim % 30,
– Bir eş 2 yetim olması halinde; eş % 50, her bir yetim için % 25’er,
– Yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan kızlarının, her birine % 25’i,
– Tek kız çocuk olması halinde % 50
– Çalışmayan ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması, gelir veya aylık bağlanmamış olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın % 25’i maaş olarak bağlanır.

İlginizi çekebilir:  Evlilik Nedeniyle İşten Ayrılarak Tazminat Alan Kişi Yeni Bir İşte Çalışabilir Mi?

Sosyal Güvenlik Kurumu’nda çalışanların, esnaf ve memurların vefatı halinde onların geride kalan yakınlarına da destek düzenlemeleri vardır. Yani ölen sigortalının eş ve çocukları belli şartlar ve oranlar dâhilinde maaş almaya devam etmektedir. Geride kalan çocuklara yetim maaşı, eşlere ise dul maaşı ödeniyor. Ayrıca sağlık yardımı kesintisiz ve %10 katkı payı ile sağlıyor. Halk arasında dul maaşı olarak bilinen ölüm aylığı genel olarak kadınlara ödenen bir para gibi görülmektedir. Oysa kanun ayrıntılı incelendiğinde bu konu ile ilgili bir cinsiyet ayrımı yapılmadığı görülmektedir. Eşi ölen bir erkek de ölüm aylığı alabilir. Üstelik kocanın çalışıyor ya da emekli olması da aylık bağlanmasına engel değildir. Kadınlara bağlanma şartları erkekler için de oluşmuşsa erkeklere de ölüm aylığı bağlanıyor. Aylığın kesilmesine sebep olan tek değişiklik ise ikinci bir evliliktir. Koca evlenmediği sürece vefat eden eşinin maaşını alabiliyor. Sigortalının ölümü halinde, geride kalanlara ölüm aylığı bağlanır. Ölüm aylığı da halk arasında aylık alan kişinin durumuna göre isimlendiriliyor; yetim aylığı, dul aylığı gibi. Böyle olunca da sanki bir tek kadınlar dul aylığı alabilirmiş gibi bir algı oluşuyor. Hâlbuki erkekler de eşlerinden dolayı ölüm aylığı alabilir. Sigortalı bir kişinin vefatı halinde geride kalanlara ölüm aylığı bağlanabilmesi için en temel şart prim ödeme süresidir. Buna göre vefat eden kişi adına ölüm tarihi itibarıyla en az 5 yıl prim ödenmişse geride kalanlara ölüm aylığı bağlanır.

Maaş Alabilmek İçin SGK’ya Başvuru Yapmak Gerekir Mi?

SGK’dan ölüm aylığı alabilmek için hem gerekli şartları sağlamak, hem de yazılı olarak SGK’ya başvurmak gerekiyor. Şartları sağladığı halde SGK’ya başvurmayanlara otomatik olarak aylık bağlanmıyor. Hem anne-baba ve kocadan birlikte aylık kazandığını bilmeyenler, hem de dul kalan erkeklere ölüm aylığı bağlandığını bilmeyenlerin SGK’ya başvuru yaparak hak sahibi olduklarını almaları önemlidir.

İlginizi çekebilir:  Aile Konutu Nedir? Aile Konutu Şerhi Ne İçin Konulur?

Ölüm Aylığı Şartları Nelerdir?

Ölüm aylığı alabilmek için ölen eşin en az 1.800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartı var. Veya eski adıyla SSK’lı (4A) olanların en az 5 yıl sigortası, 900 gün primi varsa yine maaş bağlanıyor.
Eşin çalışıyor olması ya da emekli olması durumunda aylıkta belli kesintiler yapılıyor. Örneğin çalışmayan ya da emekli olmayan koca ölen eşinin maaşının yüzde 75’ini alırken, çalışıyorsa yüzde 50’sini alıyor.
Yine maaş almayı hak eden çocuklar varsa ödenecek para pay ediliyor.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]