Özel Okullarda Çalışan Öğretmenler Kıdem Tazminatı Alabilir Mi?

İşçi ve işveren arasında imzalanan, işçinin çalışmayı işverenin de ücret ödemeyi kabul ettiği sözleşmedir. İş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılır. Bu sözleşmeler çalışma biçimleri bakımından tam süreli veya kısmî süreli yahut deneme süreli ya da diğer türlerde de oluşturulabilir. Unutmayın, bir yıldan uzun süreli sözleşmelerin yazılı yapılması zorunludur.

  • Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi

Adından da anlaşıldığı gibi iş sözleşmesinin hangi tarihte sona ereceğini belirtmeyen sözleşmeler olarak tanımlanabilir. İşçi işe girerken sözleşme imzalanır ve sözleşmenin ıslak imzalı bir örneği işçiye teslim edilmelidir. Ayrıca belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. Aksi durumda ihbar tazminatı ödenmelidir. Belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiler, yasadaki hakların büyük çoğunluğundan yararlanır. Bu tip sözleşmelerin işçiler açısından daha avantaj sağladığı söylenebilir. İşe iade hakkı, iş güvencesi tazminatı, ihbar tazminatı gibi bazı haklardan sadece belirsiz süreli sözleşme ile çalışan işçiler yararlanabilmektedir. Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan bir işçi iş güvencesi hükümlerinden yararlanamazken, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan bir işçi belirli koşulların varlığı halinde iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecek, örneğin işe iade davası açabilecek ya da işvereni işten çıkarmak istediğinde geçerli bir neden öne sürmek zorunda olacaktır. Buna bağlı olarak da belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan bir işçinin sözleşme süresi sona erdiğinde kıdem tazminatı hakkı mevcut değilken belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan bir işçinin Kanun’un aradığı şartların mevcut olması halinde kıdem tazminatı hakkı doğmaktadır.

  • Belirli Süreli İş Sözleşmesi

Belirli süreli sözleşmeler 4857 sayılı İş Kanunu Madde 11’de;
• Belirli süreli işlerde
• Belli bir işin tamamlanması
• Belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir”
şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere tarafların belirli süreli sözleşme yapma serbestisi kanun ile sınırlandırılmıştır. İstisnai durumlarda yapılabilen bir sözleşmedir. Belirli süreli olarak düzenlenen bir sözleşmenin kanunen geçerliliğinin olması için bazı şartlar söz konusudur. Bunlar; Belirli bir görev tanımı, objektif neden ve süresi belirli bir sözleşmenin yazılı olarakyapılmasıdır.
Bahsedilenin aksine,objektif bir neden varlığı söz konusu değilse, süre öngörülebilir değil ve açık olarak belirtilmemiş veya yuvarlak ifadelere yer verilmişse, yazılı olarak düzenlenmemişse, işçi sözleşmesinin “belirli süreli sözleşme” olduğu konusunda bilgilendirilmemişse ve sözleşmede işçinin görev tanımına yer verilmemişse sözleşme geçerliliğini kaybeder ve belirsiz süreli sözleşme olarak dikkate alınır.

Belirli Süreli İş Sözleşmeleri Daha Çok Nerelerde Karşımıza Çıkmaktadır?

Belirli süreli sözleşme yapılabilen durumlara örnek olarak firmaların kampanya dönemleri, mevsimlik işler, sergi-fuar-sportif faaliyetler, işten kısa süreli ayrılan personelin telafisi, sahne işleri, proje-ihale dâhilinde başlanan işler, öngörülmedik şekilde artan siparişler, fabrikaya bir makinenin montajı ve bu gibi durumlar gösterilebilir. Ayrıca özel kanunlarda düzenlenmiş istisna durumlar da vardır. Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na göre özel eğitim kurumlarında çalışacak yönetici, öğretmen, usta öğretici gibi unvanlarla işe alınacak personellerin en az 1 yıllık sözleşme ile işe alınmaları gerekmektedir. Bu sözleşmeler her yıl en az bir yıl olarak yenilense bile zincirleme sayılamayacaktır.

Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde İhbar ve Kıdem Tazminatı

İhbar Tazminatı: Belirli süreli sözleşmeler bitiş süresi önceden belirlenmiş sözleşmeler olduğu için “ihbar süreleri/ihbar tazminatı” söz konusu değildir. Sözleşmeye aksi bir durum konulsa dahi geçersizdir. İş Kanununda ihbar tazminatından bahsedilirken belirsiz süreli sözleşmeler için olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle bir ihbar süresinden söz edemeyiz. Ancak sözleşmenin belirli olma özelliği kanunen geçersiz sayıldığında sözleşme belirsiz olduğu için ihbar tazminatı da söz konusu olacaktır.Borçlar Kanunu 430.maddesi uyarınca; Taraflardan her biri, on yıldan uzun süreli hizmet sözleşmesini on yıl geçtikten sonra, altı aylık fesih bildirim süresine uyarak feshedebilir. Fesih, ancak bu süreyi izleyen aybaşında hüküm ifade etmektedir.

Kıdem Tazminatı:1 yıl şartını dolduran ve kıdem alma şartlarını sağlayan bir işçiye sözleşmesinin belirli ya da belirsiz olmasına bakılmaksızın kıdem tazminatı ödenmelidir. İş Kanununda kıdem tazminatına belirli süreli sözleşmeyle çalışan personellerin hak kazanamayacağına dair bir bilgi bulunmamaktadır. Genel olarak Yargıtay kararlarında işverenin sözleşmeyi yenilemeyeceğinin beyanının sözleşmenin işveren tarafından feshi olarak kabul edildiği görülmekte ve işçi kıdem tazminatına hak kazanmaktadır. Ayrıca ayrım gözetmeme ilkesine dayanarak emsal işçiyle aynı şartların kıdem tazminatında da geçerli olması gerekmektedir.

İlginizi çekebilir:  Doğum Yapan Kadının Kısmi Süreli Çalışma Hakkı

Belirli Süreli İş Sözleşmesinde İş Güvencesi

İşe İade/İş Güvencesi: Belirli süreli sözleşmelerin en ayırt edici özelliği, işçiye işe iade hakkı tanımamasıdır. Bu sözleşmelerde işverenin işçiye sözleşme süresi boyunca iş güvencesi sağladığı düşünülerek iş güvencesi fesihten sonra söz konusu olmamaktadır. Ancak unutulmamalıdır ki işçiye işe iade hakkı tanımamak amaçlı yapılmış olduğu ya da belirli süreli iş sözleşmesi şartlarını taşımadığı tespit edilen iş ilişkileri belirsiz olarak değerlendirilir. Bu durumda da işçinin işe iade hakkı vardır.

Özel okullarda görev yapan öğretmenler, Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na tabi olarak “süreli sözleşme” ile çalışıyorlar. Bir öğretmen ile özel okul arasında zincirleme olarak birden fazla süreli sözleşme yapılması halinde, bu sözleşmenin “süresiz sözleşmeye” dönüp dönmediği konusunda Yargıtay 7. 9. ve 22. Hukuk Daireleri tarafından önceki yıllarda farklı kararlar verildi. Zincirleme sözleşmenin süresiz sözleşmeye dönmesi halinde, haklı bir nedene dayanmadan sözleşmesi yenilenmeyenler işe iade davası açabiliyor, ihbar ve kıdem tazminatı alabiliyor. Özel okul öğretmenleri sözleşmeli olarak çalışmaktadırlar. Sözleşmelerin niteliği ise belirli ya da belirsiz süreli olmak üzere değişkenlik gösterebilmektedir. Belirsiz süreli sözleşme yapılması durumunda çalışan öğretmenlerin kıdem ve ihbar tazminatı gibi hakları olmaktadır. Ancak belirli süreli sözleşme yapılması durumunda bu haklardan yoksun kalınmaktadır. Belirli süreli sözleşmenin sürekli olarak uzatılarak zincirleme sözleşme haline dönüşmesi durumunda ise bu hakların oluşup oluşmayacağı hakkında mahkemeler tarafından farklı kararlar veriliyordu. İşte bu sebeple Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu verilen kararlarda orta noktayı buldu. Bundan sonra verilen bu karar diğer tüm mahkemeler için de bağlayıcı olacak. Buna göre belirli süreli sözleşme zincirleme sözleşme halini alıp belirsiz süreli sözleşmeye dönüşmüş ise dahi öğretmenler kıdem ve ihbar tazminatı gibi haklardan faydalanamayacak. Ayrıca iş arama ve işe iade gibi haklar da bu durumda kullanılamayacaktır. Belirsiz süreli iş sözleşmeleri, ihbar, kıdem tazminatı, işe iade gibi iş güvencesine ilişkin hükümlerden yararlanmaya olanak sağlıyor. Belirli süreli sözleşme sürenin bitiminde kendiliğinden sona ermişse, çalışanlar, kıdem tazminatına hak kazanamadıkları gibi, ihbar tazminatı, iş arama izni, işe iade davası açma haklarından da yararlanamıyorlar. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde, iş güvencesinden yararlanmak için sözleşmenin belirsiz, yani süresiz olması öngörülüyor. Bu nedenle belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçi, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamıyor. Normalde, işveren ile çalışanlar arasında peş peşe birden fazla belirli süreli sözleşme yapılmışsa, belirsiz sözleşmeye dönüşüyor. Bu durumda çalışan açısından iş güvencesi hükümlerinden yararlanma hakkı doğuyor.

İlginizi çekebilir:  İşçinin İşverene Yalan Beyanda Bulunması ve Sonuçları

Konu İle Alakalı En Güncel Yargıtay Kararı

Yargıtay, Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na dayanarak özel okul öğretmenlerinin ‘zincirleme sözleşmeden’ kaynaklanan kıdem tazminatı olmadığına hükmetti. Özel okul öğretmenlerinin kıdem tazminatı haklarıyla ilgili Yargıtay kararları arasında farklılıkların giderilmesi amacıyla Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu tarafından geçen şubat ayında karar alındı. Yargıtay’ın nihai kararında, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 9’uncu maddesinde, öğretmen ile öğretim kurumları arasında ‘en az bir yıl süreli’ sözleşme yapılmasının zorunlu kılındığı vurgulandı. Kararda, yasaya giren bu kural nedeniyle öğretmenin sözleşmesinin zincirleme olarak yenilenmesi halinde bile sözleşmenin ‘belirli süreli olma’ niteliğini ortadan kaldırmayacağı ifade edildi.
MEVCUT ÇALIŞMA YASALARININ DIŞINA ÇIKTILAR
Karar özel okul öğretmenlerinin iş güvencesini ortadan kaldırdı. Çünkü normal uygulamada, belirli süreli sözleşmeler art arda yenilendiğinde ‘belirsiz‘ hale geliyor ve sözleşmeli çalışanlar kadrolu olarak çalışmış gibi kıdem tazminatı almaya hak kazanıyor. Son bir karar ise bu durumu ortadan kaldırıyor.
PATRONLAR KARARI UYGULAMAYA BAŞLAMIŞ
Haberde özel okulların, kararı gerekçe göstererek, sözleşmesi yenilenmeyen öğretmenlere kıdem tazminatı ödememeye başladığı da belirtildi. Türkiye’de büyük çoğunluğu sözleşmeli 150 bin özel okul öğretmeni var.

Download WordPress Themes
Download Premium WordPress Themes Free
Free Download WordPress Themes
Download WordPress Themes
download udemy paid course for free
download lava firmware
Download Nulled WordPress Themes
udemy course download free
[Toplam:1    Ortalama:5/5]