aile konutu

Aile Konutuna İlişkin Tapu İptal ve Tescil Davası

Bir taşınmaz üzerinde hak sahipliği iddiasında bulunan ve mülkiyete ilişkin uyuşmazlıklar yaşayan kişiler tapu iptali ve tescil davası açarak bu haklarını ileri sürebilirler. Söz konusu iddianın aile konutundan kaynaklı olması durumunda açılacak olan dava ise olan Aile Konutuna Dayalı olan Tapu İptali ve Tescili davasıdır. Bu durumda öncelikle aile konutunun ne anlama geldiğinden söz etmek gerekir.

AİLE KONUTU NEDİR?

Evlilikleri boyunca eşlerin ortak olarak birlikte yaşadıkları konuta “aile konutu” denir. Türk Hukukunda aile konutu Medeni Kanunumuzda düzenlenmiştir. Medeni Kanun’un 194. maddesinde aile konutuna dair tarafların hangi tasarrufları yapıp yapamayacağı hususu yer alır.

Buna göre aile konutunda diğer eşin rızası olmadan;

  1. Konutun kira sözleşmesi feshedilemez,
  2. Konut devredilemez,
  3. Konuta ait haklar sınırlandırılamaz.

Buna rağmen eşinin rızasını almadan bahsettiğimiz bu işlemleri yapan eşe karşı dava açılarak bu işlemlerin durdurulması talep edilebilir. Ayrıca eşlerden herhangi biri aile konutuna tapu müdürlüğünde “şerh” konulmasını da isteyebilir. Aile konutuna konulacak şerh ile malik olmayan eş, konut olarak kullanılan taşınmaz üzerinde malik olan eşin üçüncü kişilere karşı satış ve devir işlemlerini yapması durumunda rızasının alınmadığından bahisle tapu iptal ve tescil davası açma hakkı kazanır.

AİLE KONUTUNA DAYALI TAPU İPTALİ VE TESCİLİ DAVASI NEDİR?

Öncelikle belirtmek gerekir ki aile konutunun satış ve devir işlemleri iyi niyetli 3. kişilere yapılmış olsa dahi bu işlemlerin geçerli olabilmesi mümkün değildir. Yani aile konutunu durumdan habersiz iyi niyetiyle satın alan 3. kişilerin varlığında dahi yapılan işlemler geçersizdir. Zira diğer eşin bu satış ve devir işlemlerine rıza göstermesi aranır.

Ayrıca uygulamada karşılaştığımız bir diğer durumda aile konutunu satın alan iyi niyetli 3. kişilerin bu aile konutunu bir başka kişiye satmasıdır. Yine böyle bir durumda aile konutuna şerh konulmasının önemini hatırlatmamız gerekir. Bu gibi durumları önlemek amacıyla aile konutuna şerh konulmasında fayda vardır. Zira şerh konulmamış olan aile konutunu alan iyi niyetli 3. kişilerin bu konutu bir başkasına satması durumunda tapuya güven ilkesi gereğince bu satış işlemleri geçerlidir. Bu sebeple mağdur olunmaması için kanun, eşlere aile konutuna şerh koyma hakkı tanımıştır.

İlginizi çekebilir:  Kamulaştırmasız El Atma Nedir?

Özetle rızası olmadan satılan aile konutunun tapuda iptal edilmesi adına açılan davaya aile konutuna dayalı tapu iptal ve tescil davası denir.

TAPU İPTALİ VE TESCİL DAVASINI KİM AÇABİLİR VE KİMLERE KARŞI AÇABİLİR?

Rızası alınmadan aile konutunun satılmasıyla mağdur olan eş bu davayı açmada yetkilidir. Tapuda son olarak mülkiyet hakkına sahip olması sebebiyle malik olarak görünen kişi veya kişilere karşı bu dava açılır. Satış ve devir işlemlerinde rızası alınmayan eş tarafından aile konutunun bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesinde bu dava açılır ve yargılaması başlanır.

AİLE KONUTUNA DAİR SATIŞIN TAPUDA İPTALİ VE TESCİLİ DAVASINDA YARGILAMA NASIL YAPILIR?

Mahkemede iki unsur incelenir:

  1. İlk olarak gerçekten taraflar arasında davaya konu taşınmazın aile konutu olarak kullanılıp kullanılmadığı incelenir.
  2. Ardından da eşin rızasının olup olmadığına bakılır. Bu iki unsurun varlığı davanın açılması için yeterlidir.

Aile konutunun arazi bilgileri, özellikleri ve üzerinde yapılan satış işlemine ait tüm detaylı bilgiler mahkeme huzurunda irdelenir. Gerekli görüldüğü durumlarda bilirkişi raporu alınabilir, keşif yapılabilir. Aynı zamanda tanık gibi deliller ile de iddialar ispatlanabilir.

Mahkemede yapılan yargılama sonunda hakim, aile konutunun satışı ve devir işlemlerinin diğer eşin rızası olmadan yapıldığına kanaat getirdiği takdirde davanın kabulüne karar verir. Davanın kabul edilmesiyle birlikte sanki aile konutuna dair yapılan tüm satış ve devir işlemlerinin yapılamamış sayılmasına dair bir zemin hazırlanarak aile konutu tüm bu işlemlerden önceki eski haline getirilir. Yani aile konutunun satışı tapuda iptal edilir ve yine tapuda eski malik olan eşe tescil edilir.

AİLE KONUTUNA DAİR AÇILAN TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASINDA ZAMANAŞIMI SÜRESİ VAR MIDIR?

Bilindiği üzere bu dava mülkiyet hakkına ilişkindir. Dolayısıyla özellikle bu dava için düzenlenen herhangi bir zamanaşımı süresi bulunmamaktadır. Ancak belirtmekte fayda gördüğümüz bir husus vardır ki; iyi niyetli kişilerin haklarının korunması düzenlenmiştir. Şöyle ki;

İlginizi çekebilir:  Yabancılar Türkiye'de Gayrimenkul Edinerek Türk Vatandaşlığı'na Hak Kazanabilir Mi?

Olağan zamanaşımı dediğimiz bir süre öngörülmüştür. Buna göre aile konutunu satın alan iyi niyetli üçüncü kişiler; tapu sicilinde kesintisiz ve herhangi bir davaya konu olmadan geçireceği 10 yıl sonunda o taşınmazın maliki olmaktadır. Dolayısıyla 10 yıl boyunca tapu sicilinde kesintisiz ve davasız gözüken iyi niyetli üçüncü kişilere karşı aile konutuna dayalı tapu iptal ve tescil davası açılamaz.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]