arabulucu

İş Hukukunda Zorunlu Arabuluculuk

Arabuluculuk; bir özel uyuşmazlığın tarafı olan kişilerin, tarafsız ve uzman bir üçüncü kişinin hakemliğinde, dava açılmadan önce veya dava açıldıktan sonra bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Söz konusu bu yöntemin de günümüz yargılamasında İş Hukukundan doğan uyuşmazlık sayısının yüksek olmasından dolayı İş Mahkemeleri, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay’ın iş yükünü hafifletmek amacı ile kanun koyucu tarafından 01.01.2018 tarihi itibari ile İş Kanunu’nun 3. Maddesinde arabuluculuk dava şartı olarak düzenlenmiş olup arabuluculuğa başvurma zorunluluğu getirilmiştir. Kısacası dava açmadan önce usulen gerekli olan bu şartı yerine getirmeniz gerekir.

Arabuluculuk Hangi İş Davalarına Uygulanır?

  • İşçi alacak ve tazminatları,
  • İşveren alacak ve tazminatları,
  • İşçinin işe iade taleplerinde arabulucuya başvurma dava ön koşuludur.

Arabulucuya Başvurma Zorunluluğu Olmayan Davalar Nelerdir?

  • Hizmet tespiti davaları,
  • İş Kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları,
  • İş Kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuğa istisna getirilmiştir.

Bu davaları açmadan evvel arabuluculuğa başvurma zorunluluğunuz bulunmamaktadır. Ancak başvuru yaparak iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklı tazminat talepleri ile ilgili işverenle görüşme sağlanabilir bu konuda ihtiyari arabuluculuk tutanağı ile işçi ve işveren arasındaki anlaşma yazılı hale getirilebilir.

Arabuluculuğa Başvurma Süresi

İşe iade talebiyle dava açmak isteyen işçi, fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Dolayısıyla işe iade davası açmak için işçiye tanınan hak düşürücü süre, artık arabulucuya başvuru için tanınmaktadır. Arabuluculuk faaliyetleri sonunda anlaşmaya varılmaması halinde, son tutanak tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde yetkili iş mahkemesinde dava açılacaktır.

Ayrıca kanun koyucu tüm işçilik alacak ve tazminat talepli davalarda başvurma süresi 10 yıllık zamanaşımına tabi iken yeni kanun ile 5 yıllık zamanaşımı süresi getirilmiş olup 4857 sayılı İş Kanunundan kaynaklanan zamanaşımı süreleri arasındaki farklılıklar giderilmiştir. Arabulucuya başvurma ve başvuru sonrası dava açma bakımından kanundaki zamanaşımı süreleri geçerli olacaktır.

Arabuluculuk Ücretli midir?

Arabulucuya başvurma herhangi bir ücrete tabi değildir. Şayet görüşmeler neticesinde taraflar arasında anlaşma sağlanır ise arabuluculuk ücreti aksi kararlaştırılmadıkça Arabuluculuk Ücret tarifesine göre taraflarca eşit oranda karşılanır.

Taraflara ulaşılamaması, tarafların görüşmeye katılmaması veya iki saatten az süren arabuluculuk görüşmeleri sonunda tarafların anlaşamamaları durumunda; iki saatlik ücret tutarı Arabuluculuk ücret tarifesine göre Adalet Bütçesinden ödenir. Bununla birlikte tarafların görüşmeleri iki saati aşması halinde de görüşmeler sonunda iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça eşit şekilde taraflar arasında karşılanır.

Arabuluculuk Görüşmeleri Nasıl Düzenlenir?

Arabuluculuk görüşmesi için dava alan taraflar görüşmenin yapılması için belirlenmiş olan günde belirlenen toplantı yerinde hazır olurlar. Başvuruya konu olan hukuki uyuşmazlık görüşüldükten sonra tarafların anlaştıkları, anlaşamadıkları veya arabuluculuk faaliyetinin nasıl sonuçlandığı bir tutanak ile belgelendirilir. Davacının da arabuluculuğa konu edinilen alacak, tazminat ve talepler bakımından düzenlenen son tutanak ile birlikte iş mahkemesinde dava açma hakları bulunur.

Sonuç olarak yeni bir uygulama yolu olan arabuluculuk sistemi yargı yükünün hafifletilmesi ve davaların hızlı bir sonuca varması açısından alternatif bir çözüm yolu olduğu söylenebilir.

[Toplam:0    Ortalama:0/5]