Yanaktan Makas Almak Kişilik Hakkı Mıdır?

Kişinin maddi, manevi ve ekonomik bütünlüğünün üzerinde sahip olduğu mutlak haklarına kişilik hakları adı verilir. Bu haklar kişiye, kişi olması sebebiyle tanınmış haklar kategorisindedir. Söz konusu hakların devredilmesi mümkün değildir aynı zamanda bu haklar haciz edilemez ve miras yoluyla geçmez. Hukuk düzenimiz burada kişiliği hem o kişinin kendisine karşı hem de dışarıdan gelebilecek saldırılara karşı koruma sağlamaktadır. Bu koruma iki türlü olur;

  1. Kişiliğin dahil olarak korunması: Hiç kimsenin hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen veya tamamen vazgeçmesi mümkün değildir.
  2. Kişiliğin haricen korunması: Hukuka aykırı olarak kişilik hakları saldırıya uğrayan kimse hakimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.

Tazminat Davası Türleri Nelerdir?

Maddi tazminat davası, hukuka aykırı bir eylem veya hukuka aykırı işlem sebebi ile kişinin malvarlığında meydana gelen maddi zararların giderilmesi;
Manevi tazminat davası ise hukuka aykırı işlem veya hukuka aykırı eylem nedeniyle bireyin üzüntü yaşaması, elem ve yıpranmaya yol açtığı hallerde manevi zararların giderilmesini amaç güden bir dava türüdür.

Manevi Tazminat İsteme Şartları Nelerdir?

Bir kişinin manevi tazminat talep edebilmesi için sadece kişilik değerlerinin saldırıya uğraması gerekmektedir. Kişilik değerleri;

  • Kişinin yaşamı
  • Kişinin sağlığı
  • Kişinin vücut bütünlüğü
  • Kişinin ruh bütünlüğü
  • Müdahale edildiğinde kişinin üzüntü veya elem duymasına yol açan diğer fiziki, duygusal ve sosyal kişilik değerleri.

Manevi Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Manevi tazminat miktarı, bazı kriterler değerlendirilerek somutlaştırılır. Manevi tazminat miktarını belirleyen kriterler Borçlar Kanunu Madde 47’de yer almaktadır. Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere;

  1. Somut durumun özellikleri,
  2. Tarafların mali durumları,
  3. Tarafların olaydaki kusurlarının ağırlığı (kusur oranları),
  4. Meydana gelen manevi zararın büyüklüğü (Örneğin, ölüm, yaralanma veya sadece üzüntü duyulması),
  5. Olay tarihi itibariyle paranın satın alma gücü.
İlginizi çekebilir:  Deneme Süreli İş Sözleşmesi Nedir?

Manevi tazminat olarak belirlenecek miktar, tazminat sorumlusunu fakirleştirmemeli, tazminat alacaklısını da zenginleştirmemelidir.

Manevi Tazminat Davası Nerede Açılır?

Eğer söz konusu dava ticari bir konuyu içermiyor ise genellikle Asliye hukuk mahkemelerinde açılmaktadır.

Güncel Yargıtay Kararı;
Tasarımcı genç kadın, 4 yıl boyunca çalıştığı iş yerinde maruz kaldığı uygulamalar neticesi psikolojisinin bozulduğunu ileri sürüp iş sözleşmesini feshetti. İş Mahkemesi’nin yolunu tutan mağdur modacı, iş yeri sahibi hakkında alacak ve manevi tazminat davası açtı.
Davalı şirket nezdinde moda tasarımcısı olarak çalıştığını, işveren tarafından hak ettiği işçilik alacakları zamanında ve tam olarak ödenmediği ve ayrıca psikolojik baskıya maruz kaldığını dile getirdi. İş akdinin haklı sebeple feshedildiğini ileri süren davacı kadın, kıdem tazminatı, fazla çalışma ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etti. Davanın reddini isteyen davalı işveren ise karşı dava açarak 9 bin 180 TL’lik ihbar tazminatının faizi ile birlikte davacı kadından tahsiline karar verilmesini istedi.
İş Mahkemesi; davalı şirket nezdinde toplam 4 yıl 5 gün çalışan davacının iş akdini haklı sebeple feshettiğine dikkat çekti. Davacının fesih sebebi ve şekli itibari ile kıdem tazminatına hak kazandığına hükmeden Mahkeme; fazla çalışma alacağının bulunduğunu, bu alacak kalemleri yönünden davanın kabulüne, manevi tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine, davalı tarafça ihbar tazminatı talepli açılan karşı-davada ise fesih sebebi ve şekli itibari ile ispatlanamayan davanın reddine karar verdi. Kararı, davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekilleri yasal süresinde temyiz etti. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi emsal nitelikte bir karara imza attı.
Davacının yaşadığı psikolojik rahatsızlığı sebebiyle istirahat raporu aldığına dikkat çekilen Yargıtay kararında şu ifadelere yer verildi:
“Davacının işi ile ilgili yapılan bir toplantı sırasında amiri konumundaki R. tarafından üzerine doğru küllük fırlatmak suretiyle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan başka bir toplantı sırasında yine yapılan işi küçümser bir şekilde iş yeri yetkilisi A.Ç.’nin davacının yanağına dokunduğu ‘makas aldığı’ anlaşılmaktadır. Bu davranışlar ve davacının depresyon tedavisi gördüğüne dair doktor raporu da bulunmakla somut olayda manevi tazminatın koşullarının bulunduğu kabul edilmelidir. Mahkemece sözü edilen isteğin reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Temyiz olunan kararın yazılı sebepten dolayı bozulmasına oy birliğiyle karar verildi.”